Tijdcapsule maken: inhoud, brief aan later en veilig bewaren

Wat is een tijdcapsule, en schrijf je tijdcapsule of tijdscapsule?

Een tijdcapsule is een doos of koker waarin je voorwerpen, foto’s en een brief doet om later te openen. Het kan een grote capsule zijn die in een gebouw wordt ingemetseld, of een kleine doos voor je gezin. Het idee is hetzelfde: je legt vast hoe het nu is, voor iemand die het later wil weten.

De spelling kom je op twee manieren tegen. In de zoekopdrachten die Google voorstelt, staan zowel tijdcapsule als tijdscapsule. Welke schrijfwijze officieel is, is niet nagegaan, omdat daarvoor geen bron is gelezen. Hier staat tijdcapsule.

Een echt voorbeeld uit Nederland: bij renovatiewerkzaamheden aan het Binnenhof in Den Haag is een tijdcapsule gevonden in de sokkel van het standbeeld van koning Willem II ¹. Het was een loden kistje, dat op 29 januari 2024 is geopend ¹. Het bevatte een oorkonde, boeken over de Slag bij Waterloo en een lofdicht, en was in 1925 teruggeplaatst ¹. De gemeente beschreef dit in een persbericht; de NOS bevestigde de vondst, maar noemt de inhoud niet ¹.

Hoe maak je een tijdcapsule in vijf stappen?

1. Kies een doos of koker. Een kleine doos is genoeg voor een gezin.
2. Vul de capsule. Kies voorwerpen en foto’s die iets zeggen over nu, zie de inhoudsmatrix hieronder.
3. Schrijf de brief. Schrijf aan de persoon die de capsule opent, met de datum bovenaan.
4. Sluit de capsule. Leg de brief erbij en kies vooraf wanneer de capsule open mag.
5. Noteer waar ze ligt. Schrijf het openingsjaar op de capsule en in je agenda, en vertel het aan minstens één andere persoon.

Wat stop je erin?

Inhoud die iets vertelt over nu, wat later misschien niet meer vanzelfsprekend is, past goed (eigen advies). Denk aan alledaagse dingen: een boodschappenbriefje, een kaartje van je favoriete café, een foto van je woonkamer. Kies voorwerpen die een verhaal vertellen.

Hieronder staat een inhoudsmatrix. Per voorwerp staat wat het over nu vertelt en wat een risico is bij het bewaren. De matrix is een eigen opzet; de risico’s komen uit eigen veronderstellingen, behalve waar een bron staat.

Stop geen voedsel, vloeistoffen of voorwerpen met batterijen in je capsule. Dat is een eigen advies, omdat voor batterijen geen bron is gelezen.

Welke brief schrijf je voor later?

Een brief maakt van een doos met spullen een persoonlijk verhaal. Schrijf aan de persoon die hem opent: jezelf, je kinderen of de nieuwe bewoners van het huis. De tien zinsstarters hieronder zijn een eigen hulpmiddel.

1. Als je dit leest, ben ik …
2. Vandaag is het …, en buiten …
3. Op dit moment woon ik in …
4. Mijn dag ziet er zo uit: …
5. Wat me nu het meest bezighoudt, is …
6. Dit eten, deze muziek en dit nieuws horen bij dit jaar: …
7. Ik hoop dat jij …
8. Een ding dat ik wil dat je weet, is …
9. Als ik terugkijk, denk ik dat …
10. Tot slot: …

Schrijf je de brief met de hand, dan blijft je handschrift bewaard. Zet de datum bovenaan en noteer op de envelop wanneer hij open mag.

Wil je vragen meegeven voor de lezer? Kijk dan in Vragen aan opa en oma: veel van die vragen kun je ook als vragen aan jezelf over twintig jaar gebruiken.

Hoe bewaar je de capsule veilig, fysiek of digitaal?

Een fysieke tijdcapsule moet tegen vocht, warmte en kou kunnen. Over materialen, afdichting of batterijen zijn geen Nederlandse bronnen gelezen, dus hier staan daarvoor geen getallen. Voor erfgoedverzamelingen noemt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als algemene leidraad een relatieve luchtvochtigheid onder 70 procent om schimmel te voorkomen en boven 30 procent om uitdroging te voorkomen ⁴. Dat is geschreven voor erfgoedverzamelingen en is geen eis voor een tijdcapsule ⁴.

Foto’s bewaar je het best bij lage temperatuur en lage relatieve luchtvochtigheid, in het donker en in een geschikte verpakking ⁵. Haal een foto uit koude opslag niet in één keer naar een warmere plek ⁵. Die pagina is van 2002 en noemt geen getallen ⁵.

Een digitale variant heeft eigen bewaarrisico’s. Het Nationaal Archief noemt als bedreigingen onder meer veroudering van apparatuur en media, bitrot en gebrek aan overzicht ².

Waar bewaar of begraaf je hem, en wanneer open je hem?

Kies een droge plek waar je de capsule terugvindt, bijvoorbeeld een kast. Over begraven op openbare grond is niets gelezen, dus daarover staat hier niets.

Wanneer je de capsule opent, bepaal je vooraf. Hieronder staat een rekensom met het jaar 2026 als startpunt. Het is een eigen rekenvoorbeeld; er is geen bron die een aantal jaren aanbeveelt.

Schrijf het openingsjaar op de capsule, op de envelop en in je agenda. Vertel minstens één andere persoon dat de capsule bestaat en waar ze ligt.

Wat doe je met foto’s en gegevens van anderen?

Zodra mensen herkenbaar in beeld komen op foto’s en filmpjes, zijn het persoonsgegevens en geldt de AVG ⁶. In een zeer beperkte kring, zoals een kleine appgroep met familie, geldt de uitzondering voor persoonlijk of huishoudelijk gebruik ⁶. Een capsule die binnen je gezin blijft, kan daaronder vallen. Maak je een capsule voor een school, een straat of een vereniging, dan is de kring groter en moet je extra letten op toestemming ⁶.

Daarnaast bestaat het portretrecht: de afgebeelde persoon kan publicatie verbieden, dus je moet in veel gevallen toestemming vragen ⁷. Het portretrecht vervalt 10 jaar na het overlijden van de geportretteerde ⁷. Bij een portret zonder opdracht is openbaarmaking niet geoorloofd voor zover een redelijk belang van de geportretteerde zich ertegen verzet ⁸. Dit is geen juridisch advies.

Het auteursrecht op je eigen brief en je eigen foto’s ontstaat op het moment dat je ze maakt; je hoeft niets aan te vragen of te registreren ⁷.

Wil je de verhalen achter je voorwerpen ook uitschrijven, dan helpt Herinneringsboek maken. Wil je je hele verhaal opschrijven, lees dan Levensverhaal schrijven.

Veelgestelde vragen